NL  FR

Teksten


De etsen van Els Vos zitten al jaren vol zwier en beweging; je zou dat de kern van haar ziel en kunstenaarsschap kunnen noemen. In het recente werk zijn de ritmische structuren, die - nog altijd even zwierig - soms visuele vertalingen lijken van muzikale patronen, clusters die vibraties uitzenden, lijnen die hun oorsprong vinden in één noot en zich als in een klankenspectrum ontvouwen.
Els Vos heeft afstand genomen van de figuratie, de uitbeelding der dingen, om tot een inwendige verwerking van het beeld te komen. Dit resulteert in voor de kijker soms vrij abstracte lijnconstructies. Waar een grafisch kunstenaar doorgaans beperkt is door de grenzen van de plaat, is Els Vos nu door de planimetrische beperkingen van dat vlak heen gebroken; ze heeft de stap naar de derde dimensie gezet. Haar 'beelden' hebben de vrijheid gekregen, zweven haast als trillende lijnen in de ruimte. Ze heeft het blad verlaten en creëert nu als het ware zelfstandige beelden, figuren die los zijn komen te staan van het vlak.
Het raffinement, de hoge graad van en de perfectie waarmee ze zijn uitgevoerd zijn volledig in overeenstemming met de achterliggende idee. Met andere woorden: de lijnen staan er; hebben niets aarzelends, vertonen geen enkele vorm van haastig zoekwerk. Ze zijn wat ze moeten zijn: de ideale materialisering van een artistiek proces waarbij de kunstenares de lijn als onuitputtelijk medium tot haar meest pure vorm heeft weten te herleiden. Hoeft het nog gezegd dat dit duidelijk geen eindpunt is, maar een doordachte queeste, een zoektocht naar de essentie van de eeuwige artistieke polen: licht en lineariteit als resultante van onze 'condition humaine'.

Johan van Cauwenberge (2014)

 

Begeestering, gedrevenheid en betrokkenheid tot de continuïteit van beweging en gedachten worden in het grafisch werk van Els Vos verder uitgediept. Haar werk biedt niet enkel een reflectie over benaderingswijzen en relaties tot de natuur, het zichtbaar maken van structurele krachtlijnen en energievelden als natuurlijk tijdsverloop en ontwikkelingsproces tussen geboorte en dood, maar analyseert eveneens de abstractie zelf als plastische denkoefening. Het scheppend gebaar, de tekenkundige handeling, het spel van invullen en weglaten, de logische beweging, de reeksmatige uitvoering in de lijn die kris kras zijn weg zoekt in het beeldvlak, de textuur, de visuele eigenschappen van de structuur ... het zijn diverse aspecten die Els Vos met cerebrale accuratesse nagaat, onderzoekt en bewust orkestreert tot een grafisch unicaat. Uiteindelijk beschouwt zij haar creaties zelf als een steeds weer opnieuw beginnen en doorgaan, onafgebroken tot in het oneindige.

Freddy Huylenbroeck – Ad Infinitum (idplusart Hamme, 2014)

 

Nulla dies sine linea    (Apelles, 4de eeuw v. Chr.)

verfijnde lijnen / gearceerde groeven 
subtiel wit / pik zwart gradaties 
georganiseerde orde / wilde chaos
morgen licht / avond donker
energetische stilte / vibrerende muziek

Subtiel is haar lijnenspel. Haar werk ademt een poëtische kalmte uit. Uitgesproken liefde voor de kwetsbaarheid en het broze van het papier zijn haar niet vreemd. Ook de kracht van het potlood, de inkt of de etsnaald trekt haar aan. Zwart op wit of wit op zwart, schijnbaar twee uitersten, niet in haar denkwereld. Daarom zo verrassend merk je sporadisch, een streepje, een vlekje blauw, dat brutaal om aandacht vraagt. 
Els Vos werkt zeer intens, nauwgezet in haar eigen ritme, aan haar eigen evolutie. Het woord revolutie of revolteren is haar vreemd. Waarom zou ze? In de beeldtaal die ze voor zich zelf schept, zoekt ze naar innerlijke rust. Vastberaden maar geduldig, groeit de volgende stap en waagt zij een sprong naar een nieuwe fase. Vaak heel voorzichtig en aarzelend, maar als haar zelfvertrouwen openbarst, gaat ze voluit verder op de ingeslagen en uitgestippelde weg. Van herkenbare gebouwen, bomen en grassen, naar het verder loslaten van de zichtbare werkelijkheid, om uiteindelijk de bijna logische stap naar een concreet visuele abstractie te zetten. Haar laatste werk is puur en zuiver, onthecht van waarneembare realiteit.
Els Vos werkt in reeksen die als geheel tot één thema behoren zoals bomen, water, licht en schaduw, oorsprong, groei en evolutie... Ze ontstaan omdat een persoonlijke ervaring plots al haar aandacht opeist. Een nieuw iconografisch beeld kondigt zich aan, waar in de volgende periode aan gewerkt en gesleuteld zal worden. Een nieuwe reeks is geboren.
Els Vos is een authentieke grafica. Door de intense arbeid, inherent aan de techniek, ontstaat tijdens het etsen een sterke concentratie. Met haar technische ervaring, durft zij tijdens de ontwikkeling- en de uitwerkingsfase te experimenten door het fragmenteren van haar etsplaten. Dit schijnbare spel bevestigt haar zoeken, maar maakt gelijktijdig haar loslaten van de materie mogelijk. Wat een contradictie! Eerst zich als mens losmaken van de realiteit door het harde labeur van krassen in zink en koper. Verder, als grafica te zwoegen, door in diezelfde etsplaten fragmenten uit te knippen. Vervolgens, om als kunstenaar met die gehakte stukken plaat, collages te bouwen die getuigen van een unieke vormtaal en een sterke compositie. De werken van Els Vos zetten de aandachtige toeschouwers aan het dagdagelijkse los te laten en zich in de wereld van de verbeelding te bewegen. 
Luister naar de bijna onhoorbare muziek die klinkt uit haar werken. Hoor in de lijnen van haar etsen, etherische klanken. Voor- en achtergrond reiken elkaar even aan, het kijkend oog volgt de subtiele weg van de tekening terwijl het luisterend oor klanken hoort. Kijk en voel de speelse muziektonen die je meenemen naar ijle hoogtes, om uiteindelijk weg te glijden en te vertoeven in een spirituele wereld. 
Alleen het ritme van de witte stilte blijft.

Lut Maris - De Mijlpaal (Jakob Smitsmuseum Mol, 2013)

 

Grafische kunstenaars gebruiken vaak een eerder beperkt medium (tekening, grafiek, ets) om een heel universum te bestrijken: van het kleinste stukje huid tot de verste uithoek in de kosmos. Els Vos (°1963) is daar een mooi voorbeeld van. In de nieuwe reeks unieke etsen die ze in de Antwerpse galerie Het Vijfde Huis toont, de meeste in serie gemaroufleerd op doek, maar sommige ook los, draait het helemaal om de schriftuur. Els Vos denkt niet abstract of figuratief, ze lijkt als kunstenares te mediteren omtrent orde en chaos. Daarbij is het vormgeven van de beweging essentieel: elke ets lijkt een stukje, een momentopname weer te geven van het ontstaan van de kosmos, het exploderen van sterren, het atomiseren van elementen. Want het lijkt in die etsen altijd zowel om iets groots als iets minuscuuls te gaan: je ziet slechts het spel van lijnen die golven, bewegen, ontploffen. De cirkel (of bol) en de spiraal zijn daarbij de overheersende vormen, als basis voor een samengaan van lijnen en stippen, altijd tussen diep zwart en fel wit, met uitsparingen die op hun beurt tot leven komen. Lut Maris in een tekst uit 2010 over het werk van Els Vos: “Een beweging die ontstaat, groeit, zich verder ontwikkelt, om dan traag uit te deinen. Dit ritmisch herhalend gebeuren vastleggen is haar manier om vat te krijgen op de wereld om deze te ordenen. Els Vos slaagt er wonderwel in om de verschillende fases te verwerken in een reeks waarvan het geheel zoals een ademstoot verloopt. Toch vormen de verschillende onderdelen zelfstandige delen die – geïsoleerd van het geheel - op zich sterk staan en schijnbaar niet behoren tot een groter geheel.”

Marc Ruyters - HART (Antwerpen, 2012)

 

Lees ook deze teksten:

Freddy Huylenbroeck - idplusart (Hamme, 2011)
Lut Maris - galerij De Mijlpaal (Huize Lismonde, 2010)
Hugo Brutin (Gent, 2005)
Joost De Geest (Mol, 1997)